5 ) پنجمين و آخرين وجه آن است كه گروهى معتقدند كه خداوند متعال دربارهء ابراهيم ( ع ) فرموده است : « وَ كَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » . افزون بر اين است تشبيه نماياندن اين ملكوت توسط خداوند ، و امور مترتب بر آن از قبيل ابطال ربوبّيت ستارگان ، به نماياندن گمراهى پدر و قوم او در پرستش بت‌ها همچنين از نسبت دادن اين ( ارائه ) به خداوند متعال چنين بر مىآيد كه ميان آنچه اينك ديده و آنچه پيش از اين ديده بود ، تفاوت وجود دارد ، همچنين تعيل نماياندن به ما قبل و پيگيرى احتجاج او با قومش نيز فهميده مىشود ، چنان كه خداوند متعال مىفرمايد كه دليلى عليه آنان به او داد « 1 » . همهء اينها افزون بر جايگاه بلندى است كه ابراهيم ( ع ) در نزد خداوند داشت و خداوند او را به عنوان خليل خويش برگزيده بود و او با همهء وجود از خداوند فرمان مىپذيرفت و پاك دل و حنيف بود ، چنان كه سرانجام خداوند متعال به اشرف آفريدگان خويش حضرت محمد ( ص ) فرمان داد كه از آئين ابراهيم ( ع ) پيروى كند « 2 » . آنچه گفته شد و نيز ديگر اوصافى كه براى او در قرآن كريم مذكور است به روشنى بر اين حقيقت تأكيد مىگذارد كه آن حضرت هيچ گاه و در هيچ حالى ستاره نپرستيده و آن را به خدايى نگرفته است ، امّا اينكه مىفرمايد : « لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لَأَكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ » درباره‌اش بايد گفت كه پيامبران ( ع ) از خداوند در خواست تثبيت نمىكنند [ در چنين مواردى وقتى با اين الفاظ دعا مىكنند ، هرگز چنان نيست كه خود مصاديق بيانات خويش باشند ] چنان كه در همين معنى مىفرمايد : « و اجنبنى و بنىّ أن تعبد الأصنام » ، من و فرزندانم را دور بدار از اينكه بتها را بپرستيم . سرانجام ، [ شك نيست كه آن حضرت ( ع ) بت نمىپرستيد آتينا ابراهيم ] چنان كه ابن كثير مىگويد ، بايد در نظر داشت كه با وجود آيهء « وَ لَقَدْ آتَيْنا إِبْراهِيمَ رُشْدَهُ مِنْ قَبْلُ وَ كُنَّا بِهِ عالِمِينَ ، إِذْ قالَ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ ما هذِهِ التَّماثِيلُ الَّتِي أَنْتُمْ لَها عاكِفُونَ « 3 » » . چگونه ممكن است كه ابراهيم ( ع ) شركى بر زبان آورده باشد ؟ در صحيحين بخارى و مسلم از رسول خدا ( ص ) روايت شده كه آن حضرت فرمود : « كلّ مولود يولد على الفطرة / هر كودكى بر اساس فطرت [ سليم هدايت ] زاده مىشود » . همچنين در صحيح مسلم از عياض بن حماد روايت شده است كه رسول خدا ( ص ) فرموده : « قال اللّه إنّى خلقت عبادى حنفاء / خداوند متعال فرموده است كه من بندگانم را پاك دل ( حنيف ) آفريده‌ام » . خداوند متعال

--> ( 1 ) . تفسير المنار ، 7 / 465 . ( 2 ) . بنگريد : نساء / 125 ؛ انعام / 161 ؛ هود / 75 ؛ نحل / 120 ، 123 ؛ انبياء / 51 ؛ ممتحنه / 4 . ( 3 ) . انبياء / 51 و 52 ؛ نيز بنگريد : آل عمران / 95 ؛ نساء / 95 ، 125 ؛ انعام / 161 ؛ نحل / 120 - 123